Światowy Dzień Mokradeł 2026
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy w Zielonej Górze? Nie, dziękuję!
Warto przypomnieć z okazji Światowego Dnia Mokradeł (2 lutego,), dlaczego tak istotna jest ochrona obszaru źródlisk Gęśnika w Zielonej Górze. Obecnie coraz dalej rozwija się Os. Mazurskie, miasto zaś wraca do tematu rozszerzenia strefy gospodarczo-przemysłowej. Kilka lat bez echa w temacie zespołu, w ubiegłym roku więc wysłałem pismo w tej sprawie do Biura Ochrony Środowiska.
Okazuje się, że główną przeszkodą jest brak pieniędzy na wykup działek. Strategicznym wydaje się zasadne, aby zespół powołać, choćby w jeszcze mniejszych granicach niż pierwotnie zakładał wniosek. Znacznie łatwiej powołać i następnie pracować nad rozwojem tematu wraz z poszerzaniem wiedzy przyrodniczej o terenie. Ewentualnie drugą opcją byłoby wykup działek. Już lata wstecz powiedziałem, że marzę o dniu, gdy samorządowcy zdobywają chociaż 1/4 środków na ochronę przyrody co na asfalt i bruk. Szkoda, że na odpowiedzi na pisma trzeba czekać bez końca (dosłownie) lub dalece poza ustawowy termin odpowiedzi.
* Tak, Dzień Mokradeł był wczoraj i wczoraj też wysypał się kilka razy montaż filmu, skończyło się grubym renderowaniem. Technikalia przeciw mnie.
Światowy Dzień Mokradeł obchodzimy na cześć konwencji ramsarskiej (2 II 1971), na porozumieniu której kraje współpracują na rzecz ochrony terenów podmokłych (szeroko rozumianych). Tegoroczne hasło to „Tereny podmokłe i wiedza tradycyjna: celebrowanie dziedzictwa kulturowego” (Wetlands and traditional knowledge: Celebrating cultural heritage).
Z zielonym pozdrowieniem!
Wasz Miejski Druid.
Część cennych gatunków występujących na projektowanym zespole przyrodniczo-krajobrazowym "Źródliska Gęśnika":
A. czworolist pospolity Paris quadrifolia, rośnie przy źródliskach. Jego obecność świadczy o naturalizacji lasu.
B. paź żeglarz Iphiclides podalirius, chroniony gatunek motyla dziennego.
C. nasięźrzał pospolity Ophioglossum vulgatum, krewniak znanych powszechnie paproci, drobna roślina, której kłos bywa utośsamiany z legendarnym "kwiatem paproci". Pod ochroną.
D. gnieźnik jajowaty Neottia ovata, do niedawna listera jajowata (Litera ovata), chroniony gatunek storczyka.
E. kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis, dynamicznie zanikający lokalnie gatunek storczyka, pod ochroną.
F. czerwończyk nieparek Lycaena dispar, chroniony gatunek motyla dziennego.
G. czosnek niedźwiedzi Allium ursinum, pod ochroną - bywa (niesłusznie!) zrywany na cele kulinarne. Silnie ograniczony lokalnie.
H. parzoch szerokolistny Porella platyphylla, rzadki gatunek wątrobowca (kuzyn mchów), związany z lasami reliktowymi i ulegającymi naturalizacji.
Na grafice naniesioną wstępną, najbardziej pierwotną propozycję granic zespołu (2020 r.) oraz aktualne projektowane realia (ze Geoportalem) planistyczne.
Należy wspomnieć, że już w 2020 r. z pierwotnej powierzchni miasto ścięło wówczas granice do 1/3 sugerowanego obszaru. W międzyczasie zaś (od 2020 r.) Os. Mazurskie dalej się rozbudowuje, jest to zgodne z pierwotnymi założeniami. Niestety w tym samym okresie mieliśmy dwuletnią suszę, ogromne wahania hydrologiczne i konsekwencją tego są zaburzenia siedliskowe. A te najbardziej dotknęły właśnie bezpośrednie pogranicze osiedla, gdzie jeszcze ledwie zipią źródliska cieku Gęśnik. Ledwie zipią, bo przez ostatnie dekady rejon ten (Os. Pomorskie, Śląskie, Mazurskie oraz zlokalizowane w lesie ulice Sopocka, Trójmiejska i in.) bezpośrednio wpływają kolektywnie na retencję i zasobność obszaru w wodę.
Konsekwencją jest dalsze zanikanie optymalnych warunków bytowych dla rzadkich i chronionych gatunków. Tu szczególnie ciepią storczyki (opisano dwa gatunki w granicach obszaru; gnieźnik jajowaty - jedno stanowisko, kilkanaście osobników jako stabilny trend, kukułka szerokolistna - dwa stanowiska po kilka sztuk, trend zanikający). Cokolwiek oznacza rozwój, nie chodzi tu o jakieś absolutne blokady i tworzenie rezerwatu ścisłego. ZPK jednak ma wytyczone zakazy i charakter, umożliwiający realizację funkcji ochronnej oraz rekreacyjnej.
Projekt planu miejscowego i kierunków zagospodarowania w odniesieniu do projektowanego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Źródliska Gęśnika" (w północnej części zwraca uwagę wracająca co jakiś czas informacja o rozszerzeniu strefy gospodarczej/ fiolet):
Poniżej pisma, o których wspominam w filmie:
1) pismo z dnia 29.05.2024 r. skierowane do kierownik Biura Ochrony Środowiska, Urząd Miasta Zielona Góra ws. licznych tematów z przeszłości, wobec których zdecydowanie termin odpowiedzi minął niekiedy lata wstecz oraz odpowiedź z UM (tu wspomnę, że pani uzrędnik z BOŚ prowadząca sprawę wykazała się dużą charyzmą i zaangażowaniem w załagodzenie sprawy, choć wiele po drodze do realizacji części tematów się wydarzayć jeszcze musiało...,
2) pismo z dnia 27.10.2025 r. skierowane do prezydenta Zielonej Góry - do dziś bez odpowiedzi z jego strony lub kogoś wskazanego.
http://zywaedukacja.com.pl/pl/blog2427/1025-wetlandsday2026?layout=default&print=1&tmpl=component#sigFreeIdff93190f6a
Zobacz tekst o wnioskowanym zespole przyrodniczo-krajobrazowym w Zielonej Górze (początek drogi) z 2020 roku (kliknij).
Wpisy związane z wnioskowanym zespołem przyrodniczo-krajobrazowym w Zielonej Górze "Źródliska Gęśnika":
Listera sypie nasionami
Postamajówka przy pre-ZPK
Raport z Os. Mazurskiego - listery są
W mediach wreszcie o Mazurskim
Druidzenie 09/23 Nasięźrzał i listera
Chcemy nowego ZPK w ZG!
Oficjalna strona poświęcona konwencji ramsarskiej i światowemu dniu mokradeł (World Wetlands Day).
Poprzednie Światowe Dni Mokradeł:
Światowy Dzień Mokradeł 2025
Światowy Dzień Mokradel 2023
Światowy Dzień Mokradel 2017
Odsłony: 95